Wat is Myofasciale pijn?


Myofasciale pijn is een algemene medische term, om pijn te beschrijven, die afkomstig is van de spieren en de spiervliezen, 'fascia' genaamd. Het begrip ‘Myofasciale pijn’ verwijst naar klachten van het bewegingsapparaat, die gepaard gaan met uitstralende pijn en verlies van spierfunctie. De intensiteit van de klachten kan zeer uiteenlopend zijn: van een licht, oncomfortabel gevoel tot een zeer hevige pijn, waardoor iemand niet meer kan functioneren.

Myofasciale pijn wordt veroorzaakt door Myofasciale Triggerpoints. Het opmerkelijke is, dat deze Triggerpoints zich vaak op een heel andere plaats bevinden, als waar de pijn gevoeld wordt. Wel is het zo, dat iedere spier een vast omschreven uitstralingsgebied heeft, waar de myofasciale pijn zich manifesteert. Een speciaal geschoolde therapeut herkent de pijnklachten van de patiënt en kan het betreffende Triggerpoint opsporen. Druk op het Triggerpoint geeft vaak de voor de patiënt herkenbare uitstralende pijn.

Wat is een triggerpoint?


Een triggerpoint is een samentrekking van een klein deel van een spier. Deze samentrekking is door een ervaren therapeut te voelen als een knoop/verdikking in de spier. Deze knoop heeft ongeveer de grootte van een erwt. Een triggerpoint is niet hetzelfde als spierkramp. Je spreekt van kramp als een complete spier zich heftig samentrekt. Een triggerpoint is een samentrekking van een klein deel van de spier. Een spierkramp kan zich binnen enkele minuten weer ontspannen. Triggerpoints ontspannen zich om fysiologische redenen niet zo snel.

De kenmerkende symptomen van een triggerpoint


  • Afgeleide pijn
    Afgeleide pijn is het meest kenmerkende voor een triggerpoint. Simpel gezegd is afgeleide pijn, pijn die je voelt op een andere plaats in het lichaam. Elk triggerpoint heeft zijn eigen kenmerkende uitstralingsgebied. De triggerpoints en hun kenmerkende pijnpatronen zijn in kaart gebracht dankzij het 60 jaar durende pionierswerk van Dr Janet G. Travell (1901-1997). Spanningshoofdpijn, kaakpijn, oorpijn en ischias kunnen uitingen zijn van afgeleide pijn. Pijn in de onderrug kan afkomstig zijn van triggerpoints in de billen, buikspieren en zelfs kuiten.

  • Samendrukken van bloedvaten en zenuwen
    De triggerpoints kunnen op zenuwen drukken die in de buurt van het triggerpoint lopen. Dit leidt dan tot abnormale sensaties als verdoofdheid, jeuk, een brandend gevoel en overgevoeligheid in de gebieden die door de zenuw worden bediend. Dit gebeurt het meest in armen en handen. Ook kan een triggerpoint een bloedvat samendrukken.

  • Problemen met bewegen
    Om te bewegen is het nodig dat sommige spieren zich verkorten en dat andere langer worden. Triggerpoints kunnen ervoor zorgen dat een spier beide niet graag doet. Uitrekken en samentrekken van de spier verergert de pijn, waardoor je geneigd bent steeds minder te bewegen. Doordat de aangedane spier steeds minder hoeft te doen, worden andere spieren meer belast. Op die manier ontwikkelen ook die spieren triggerpoints. Hierbij kunnen hele ledematen en soms een hele lichaamszijde betrokken raken.

Het ontstaan van een triggerpoint


Een triggerpoint kan ontstaan door een acute (verkeerde beweging, ongeluk) of chronische (langdurige verkeerde werkhouding) overbelasting. Meestal ontstaan klachten door een samenhang van verschillende factoren. Bijvoorbeeld: een combinatie van overbelasting van de betreffende spier (door werk of trauma etc.) met ongunstige omstandigheden zoals stress, vermoeidheid, slechte voeding, spieren die niet kunnen ontspannen etc. Soms is de oorzaak voor het ontstaan van de klacht voor een patiënt duidelijk (b.v. val van een trap) maar vaak weet men niet precies de oorzaak en zijn de klachten geleidelijk ontstaan en toegenomen.

Behandeling


Tijdens mijn behandeling maak ik gebruik van verschillende technieken. Enkele van deze technieken zal ik kort toelichten:

  • Triggerpointmassage. Bij onderzoek wordt gezocht naar triggerpoints die de herkenbare pijn opwekken. Tijdens de behandeling worden deze triggerpoints gemasseerd. Hiervoor kun je verschillende massagetechnieken toepassen.

  • Spierrekkingen. Triggerpoints zorgen voor verkorting van spieren. Na de triggerpointmassage wordt de spier gerekt. Dit wordt ook wel gedaan door de contract-relax methode. Hierbij wordt de spier een paar keer licht aangespannen waarna hij vervolgens beter kan ontspannen. De patiënt krijgt meestal ook rekoefeningen mee naar huis.

  • Strijkingen met ijs. Het ijs zorgt voor een verdoving waardoor makkelijker kan worden gerekt. Vervolgens wordt de huid weer verwarmd.

  • Opsporen van klachtenonderhoudende factoren. Als triggerpoints snel weer terugkomen zijn er vaak klachtenonderhoudende factoren. Enkele hiervan zijn: beenlengteverschil, een verkeerde werkhouding, teveel herhaalde bewegingen als computerwerk, stofwisselingsstoornissen, psychologische factoren etc.

  • Mobiliseren van de aangedane gewrichten. Mobiliseren is simpel gezegd losmaken. De therapeut maakt door verschillende technieken de gewrichten mobieler, daar waar nodig. Dit wordt eerst passief en later actief gedaan. Bij actief mobiliseren helpt de patiënt mee.

  • Actieve oefentherapie: Dit komt bij spierproblemen pas aan de orde als de spieren weer goed op lengte zijn en zo goed als pijnvrij. Als er te snel met spierversterkende oefeningen word begonnen geeft dat vaak toename van pijnklachten. Als de spieren weer herstellen zijn de dingen die men in het dagelijks leven doet al voldoende activiteit. Wil men daarna weer bepaalde sporten gaan beoefenen is actieve oefentherapie wel gewenst.

  • Vanzelfsprekend dient u als patiënt een actieve rol in te nemen in de behandeling, door eventuele adviezen en oefeningen uit te voeren en actief mee te denken met de behandeling.